Ψευδάργυρος και ανοσοποιητικό σύστημα

Ο ψευδάργυρος είναι ένα μέταλλο που παίζει πολλούς ζωτικούς ρόλους στο σώμα. Είναι το δεύτερο πιο άφθονο μέταλλο μετά το σίδηρο και το συνηθέστερο στον ενδοκυττάριο χώρο. Επειδή το σώμα δεν παράγει ψευδάργυρο, ούτε τον αποθηκεύει, πρέπει να τον λαμβάνουμε μέσω της διατροφής ή των συμπληρωμάτων. Μη συγχέετε αυτό το κρίσιμο θρεπτικό συστατικό με ένα άλλο μέταλλο που είναι απολύτως τοξικό για το σώμα, τον υδράργυρο.

Ο ψευδάργυρος είναι κρίσιμος για την ανάπτυξη και λειτουργία των κυττάρων που μεσολαβούν τόσο στην έμφυτη όσο και στην προσαρμοστική ανοσία. Ακόμη και μια οριακή ανεπάρκεια ψευδαργύρου, μπορεί να καταστείλει πτυχές της ανοσίας. Ο ψευδάργυρος είναι τοξικός για τα βακτήρια και τα μακροφάγα -κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος- τον χρησιμοποιούν εναντίον πολλών τύπων βακτηρίων. Προσοχή όμως, ο πολύς ψευδάργυρος μπορεί να εμποδίσει την καλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.

Ο ψευδάργυρος συνεισφέρει στην ανάπτυξή του σώματος και απαιτείται σε πολλές διεργασίες. Μια ανασκόπηση και μετα-ανάλυση τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων δοκιμών διαπίστωσε ότι τα συμπληρώματα ψευδαργύρου σε βρέφη και παιδιά -αλλά όχι κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης- βελτίωσε το ύψος και το βάρος τους.

Η ανάπτυξη του σώματος βασίζεται στον ψευδάργυρο λόγω του ρόλου του στη διαίρεση των κυττάρων. Το μέταλλο μεσολαβεί στην γονιδιακή έκφραση, στη σύνθεση του DNA, στις ενζυματικές αντιδράσεις, στην ανοσοποιητική λειτουργία, στη σύνθεση των πρωτεϊνών και στην επούλωση των πληγών. Είναι απαραίτητο για τη δραστηριότητα περισσότερων από 300 ενζύμων που βοηθούν στο μεταβολισμό, την πέψη, τη λειτουργία των νεύρων και σε άλλες διαδικασίες.

Ο ρόλος στο ανοσοποιητικό σύστημα

Αν και η αναγκαιότητα του μετάλλου για την ανάπτυξη των φυτών και των ζώων είναι γνωστή εδώ και πολλές δεκαετίες, η αναγκαιότητά του στο ανοσοποιητικό αναγνωρίστηκε πριν από 40 χρόνια στη Μέση Ανατολή. Παρατηρήθηκε ότι ασθενείς που είχαν έλλειψη ψευδαργύρου, είχαν σοβαρές ανοσολογικές δυσλειτουργίες, σε τέτοιο βαθμό που πέθαιναν από λοιμώξεις ακόμα και εάν ήταν νέοι, μόλις 25 χρονών. Ο ψευδάργυρος είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη και τη λειτουργία των ανοσοκυττάρων, γι’ αυτό και λαμβάνεται ως συμπλήρωμα κατά τη διάρκεια ιώσεων όπως είναι το κρυολόγημα και η γρίπη.

Κάτι που έχει ενδιαφέρον στην περίπτωση της νόσου COVID-19 είναι ότι ο ψευδάργυρος απαιτείται για τις αισθήσεις της γεύσης και της μυρωδιάς -είναι γνωστό ότι η ανοσμία και η αγευστία είναι από τα πρώτα συμπτώματα τη νόσου. Αυτό συμβαίνει επειδή ένα από τα ένζυμα που είναι κρίσιμα για τη σωστή γεύση και μυρωδιά εξαρτάται από τον ψευδάργυρο. Συνεπώς, η έλλειψη ψευδαργύρου μπορεί να μειώνει την ικανότητα να αισθάνεται κάποιος τη γεύση και τη μυρωδιά. Δεν είναι σαφές πώς ο ιός SARS-COV-2 εξαφανίζει αυτές τις αισθήσεις αλλά αυτό θα μπορούσε να συμβαίνει επειδή επηρεάζεται ο ψευδάργυρος.

Η έλλειψη ψευδαργύρου, εκτός του ότι προκαλεί δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, προκαλεί και γνωστική εξασθένιση. Αυτό ενδεχομένως να μην είναι άσχετο από το γεγονός ότι αρκετοί ασθενείς με COVID-19 εμφανίζουν νοητική σύγχυση, μια κατάσταση που αποκαλείται “ομίχλη εγκεφάλου” και μπορεί να διαρκέσει ακόμα και μετά την ανάρρωση.

Έχει διαπιστωθεί ότι τα συμπληρώματα ψευδαργύρου διεγείρουν συγκεκριμένα ανοσοκύτταρα και μειώνουν το οξειδωτικό στρες. Για παράδειγμα, μια ανασκόπηση επτά μελετών έδειξε ότι 80-92 mg ημερησίως ψευδάργυρου μπορούν να μειώσουν τη διάρκεια του κοινού κρυολογήματος έως και κατά 33%. Επιπλέον, τα συμπληρώματα ψευδαργύρου μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο μολύνσεων και προάγουν την ανοσοαπόκριση στους ηλικιωμένους.

Ο ψευδάργυρος μειώνει το οξειδωτικό στρες και τα επίπεδα ορισμένων φλεγμονωδών κυτοκινών. Το οξειδωτικό στρες μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια φλεγμονή, κάτι που συμβάλλει σε ένα ευρύ φάσμα χρόνιων παθήσεων, όπως π.χ. καρδιακές παθήσεις, καρκίνος και πνευματική παρακμή.

Τα στοματικά συμπληρώματα ψευδαργύρου μπορεί να ωφελήσουν τα άτομα που έχουν ανεπάρκεια. Τα στοιχεία δείχνουν ότι εάν οι παστίλιες ή το σιρόπι ψευδάργυρου λαμβάνονται εντός 24 ωρών από την έναρξη των συμπτωμάτων του κρυολογήματος, μπορούν να μειώσουν τη διάρκεια του κρυολογήματος.

Ο υδράργυρος μειώνει τη φλεγμονή.  Σε μια μελέτη σε 40 ηλικιωμένους, όσοι λάμβαναν 45 mg ψευδάργυρου την ημέρα παρουσίασαν μεγαλύτερες μειώσεις των φλεγμονωδών δεικτών από την ομάδα του εικονικού φαρμάκου. Η μείωση της φλεγμονής μπορεί να είναι σημαντική στην περίπτωση της νόσου COVID-19 η οποία “χτυπάει” όχι μόνο το αναπνευστικό σύστημα αλλά και τα αγγεία. Η φλεγμονή που παρουσιάζεται ως “καταιγίδα κυτοκινων” είναι δυνατόν να έχει καταστροφικές συνέπειες ενώ το φαινόμενο μπορεί να εμφανιστεί και στη γρίπη.

Ο ψευδάργυρος χρησιμοποιείται σε νοσοκομειακούς ασθενείς ως θεραπεία για εγκαύματα, ορισμένα έλκη και άλλους τραυματισμούς του δέρματος. Κι αυτό διότι είναι απαραίτητος για τη σωστή επούλωση των πληγών μέσω του ρόλου του στο ανοσοποιητικό σύστημα -το ανοσοποιητικό δεν αντιμετωπίζει μόνο τα μικρόβια αλλά αναπλάθει και τις καταστροφές που προκαλούνται στους ιστούς.

Μια μελέτη 12 εβδομάδων σε 60 άτομα με διαβητικά έλκη ποδιών, έδειξε ότι εκείνοι που λάμβαναν 200 mg ψευδάργυρου την ημέρα είχαν σημαντικές μειώσεις στο μέγεθος του έλκους σε σύγκριση με την ομάδα του εικονικού φαρμάκου. Επιπλέον, ο ψευδάργυρος παίζει ρόλο στη σύνθεση του κολλαγόνου -μαζί με τη βιταμίνη C.

Τροφές και παρενέργειες

Ποιες τροφές περιέχουν ψευδάργυρο; Tο κοτόπουλο, το κόκκινο κρέας, τα θαλασσινά (ιδιαίτερα η ρέγκα και τα στρείδια), τα γαλακτοκομικά, όπως το τυρί, τα φασόλια, τα μπιζέλια και τα εμπλουτισμένα δημητριακά. Το αλεύρι επίσης εμπλουτίζονται με ψευδάργυρο ορισμένες φορές. Λόγω του ρόλου του στην ανοσολογική λειτουργία, προστίθεται σε ορισμένα ρινικά σπρέι, παστίλιες και άλλες θεραπείες κατά των ιώσεων. Πάντως, η βιοδιαθεσιμότητα του ψευδαργύρου ποικίλλει πολύ από τρόφιμο σε τρόφιμο, από το 5% έως το 50%. Το κρέας, τα θαλασσινά (ιδιαίτερα τα στρείδια) και το συκώτι αποτελούν καλές πηγές βιοδιαθέσιμου ψευδαργύρου.

Η συνιστώμενη ημερήσια ποσότητα ψευδαργύρου είναι 12 mg για γυναίκες και 15 mg για τους άνδρες. Τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ θεωρούν ότι τα 40 mg ψευδάργυρου την ημέρα είναι η ανώτατη επιτρεπτή δόση για τους ενήλικες και τα 4 mg για βρέφη κάτω των 6 μηνών.

Δεν υπάρχουν στοιχεία για παρενέργειες από την πρόσλη­ψη του ψευδαργύρου μέσω των τροφών. Προσοχή όμως, μια μεγάλη πρόσληψη από συμπληρώματα διατροφής μπορεί να έχει ανεπιθύμητες ενέργειες επιδρώντας στο μεταβολισμό του σιδήρου και του χαλκού. Όταν ο ψευδάργυρος λαμβάνεται μακροπρόθεσμα και σε υψηλές δόσεις μπορεί να προκαλέσει ανεπάρκεια χαλκού. Άτομα με χαμηλά επίπεδα χαλκού ενδέχεται να αντιμετωπίσουν νευρολογικά προβλήματα, όπως μούδιασμα και αδυναμία στα χέρια και τα πόδια. Επίσης να υπάρξει αρνητική επίδραση στο ανοσοποιητικό σύστημα.

Τέλος, η χρήση ενδορινικού ψευδαργύρου (μέσω της μύτης) έχει συνδεθεί με απώλεια της αίσθησης της όσφρησης, και σε ορισμένες περιπτώσεις μακροπρόθεσμα ή μόνιμα.

Πηγή: healthyliving.gr


Διαβάστε επίσης!

loading...

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.